«Η Μαργιάν Σατραπί (1969 - 2026), Ιρανή, γεννήθηκε στο Ραστ στην επαρχία Γκίλαν, κοντά στα σύνορα με την Κασπία Θάλασσα. Μεγάλωσε στην Τεχεράνη όπου φοίτησε στο Γαλλικό Λύκειο πριν την στείλουν οι γονείς της στην Αυστρία σε ηλικία 14 ετών. Επέστρεψε στο Ιράν μεταξύ 1990-1994 και σπούδασε στη Σχολή Καλών Τεχνών της Τεχεράνης. Το 1994 εγκατέλειψε οριστικά τη χώρα για να εγκατασταθεί στο Παρίσι. Στην Ευρώπη σπούδασε Γραφικές Τέχνες στο Στρασβούργο και στη συνέχεια εργάστηκε στο Atelier des Vosges στο Παρίσι. Εκεί γνωρίστηκε με μεγάλα ονόματα από το χώρο των σύγχρονων κόμικς. Όταν εκείνοι την παρότρυναν να διηγηθεί με την τέχνη αυτή τις ιστορίες της πατρίδας της και της οικογένειάς της που δεν σταματούσε να τους λέει δημιουργήθηκε η σειρά "Περσέπολις".

Το εμβληματικό graphic novel Περσέπολις (Persepolis) εξιστορεί τη νεότητα της Μαργιάν Σατραπί στο Ιράν την περίοδο της Ισλαμικής Επανάστασης και του πολέμου με το Ιράκ, συνδυάζοντας την προσωπική και οικογενειακή της εμπειρία με την ταραγμένη σύγχρονη ιστορία της χώρας. Το έργο παρουσιάζει με χιούμορ και τρυφερότητα τα παιδικά της χρόνια, την καταπίεση των ανθρώπων και ιδιαίτερα των γυναικών, τις αντιθέσεις της δημόσιας και ιδιωτικής ζωής, καθώς και την πανανθρώπινη δίψα για ελευθερία, ειρήνη και δημοκρατία.  Το Περσέπολις εκδόθηκε σε τέσσερις τόμους στη Γαλλία, όπου γνώρισε τεράστια αποδοχή από τους κριτικούς και κέρδισε σημαντικά βραβεία. Μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες ενώ στην Ελλάδα κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Ηλίβατον. Η Σατραπί συνυπέγραψε το σενάριο και συνσκηνοθέτησε την εξαιρετικά επιτυχημένη μεταφορά του Περσέπολις σε ταινία κινουμένων σχεδίων, η οποία απέσπασε υποψηφιότητα για Όσκαρ Καλύτερης Ταινίας Κινουμένων Σχεδίων.

Πέρα από το Περσέπολις, το πλούσιο συγγραφικό της έργο περιλαμβάνει τα graphic novels Κεντήματα (Embroideries) και Κοτόπουλο με δαμάσκηνα (Chicken with Plums), αρκετά παιδικά βιβλία (όπως το Τα τέρατα φοβούνται το φεγγάρι), καθώς και τη συμμετοχή της στη συλλογική έκδοση Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία (Woman, Life, Freedom). Παράλληλα, επέκτεινε τη σκηνοθετική της καριέρα στο σινεμά ζωντανής δράσης (live-action), σκηνοθετώντας την κινηματογραφική μεταφορά του Κοτόπουλο με δαμάσκηνα, καθώς και τη μαύρη κωμωδία The Voices. 

Η Μαργιάν Σατραπί απεβίωσε τον Ιούνιο του 2026 στο Παρίσι.»

Πηγές: Βιβλιονέτ, Penguin Random House, Iowa University Lecture Committee www.penguinrandomhouse.com/authors/43801/marjane-satrapi/lectures.uiowa.edu/lectures/marjane-satrapi

Βιβλία της Marjane Satrapi διαθέσιμα στη βιβλιοθήκη

Satrapi, Marjane. Persepolis. Vintage, 2008. (955.054092 SAT)

Satrapi, Marjane. Περσέπολις. Ηλίβατον, 2006-2007. (955.054092 SAT)

Satrapi, Marjane. Persepolis 2: the story of a return. Pantheon Books, 2004. (955.054092 SAT)

Satrapi, Marjane. Persepolis: the story of a childhood. Pantheon Books, 2003. (955.054092 SAT)

Ενδιαφέρουσες Ιστοσελίδες

booksjournal.gr/kritikes/comics/6101-giati-itan-simantiki-i-marian-satrapi-1969-2026-ti-itan-i-persepolis-to-koryfaio-komiks-tis (Τηλέμαχος Αναγνώστου, «Γιατί ήταν σημαντική η Μαριάν Σατραπί (1969-2026), τι ήταν η Περσέπολις, το κορυφαίο κόμικς της», The Book’s journal, 5/6/2026) 

www.lifo.gr/culture/vivlio/marzan-satrapi-1969-2026-otan-pia-xereis-pos-na-ziseis-kormi-soy-den-thelei-na-zisei (Παλιότερη συνέντευξη της Μ. Σατραπί στο περιοδικό Lifo, 4/6/2026)

www.lifo.gr/culture/vivlio/persepolis-kentimata-ta-emblimatika-komiks-tis-iranis-margian-satrapi (Σταυρούλα Παπασπύρου, «Περσέπολις & Κεντήματα: τα εμβληματικά κόμικς της Ιρανής Μαργιάν Σατραπί», Lifo, 4/10/2022)

www.lifo.gr/culture/i-zoi-tis-marzan-satrapi (Κατερίνα Ανέστη, «Η ζωή της Μαρζάν Σατραπί», Lifo, 19/11/2016)

m.popaganda.gr/people/marjane-satrapi-interview/ (Ιωάννα Κλεφτόγιαννη, «Μερικές φορές η Μαρζάν Σατραπί καπνίζει ελληνικά τσιγάρα», Popaganda, 30/11/2016)

theconversation.com/marjane-satrapis-masterpiece-persepolis-transformed-the-worlds-understanding-of-iran-284650 (Alessandra Tarantino, “Marjane Satrapi’s masterpiece Persepolis transformed the world’s understanding of Iran”, The Conversation, 5/6/2026)

www.theguardian.com/books/2024/mar/16/marjane-satrapi-interview-persepolis-woman-life-freedom (Angelique Chrisafis, “The little girl in Persepolis has grown up: Marjane Satrapi on life after her hit graphic novel – and her radical new work”, The Guardian, 16/3/2024)

www.nytimes.com/2026/06/04/world/middleeast/marjane-satrapi-dead.html (Άρθρο στους New York Times για τη ζωή, το έργο και τον θάνατο της Marjane Satrapi, 5/6/2026)

www.theguardian.com/world/2026/jun/09/marjane-satrapi-obituary (Άρθρο στην εφημερίδα The Guardian για τη ζωή, το έργο και τον θάνατο της Marjane Satrapi, 9/6/2026) 

www.theguardian.com/books/2026/jun/04/marjane-satrapi-creator-of-persepolis-and-acclaimed-french-iranian-artist-dies-aged-56 (Άρθρα για τη ζωή και το έργο της Marjane Satrapi δημοσιευμένα στην εφημερίδα The Guardian)

www.britannica.com/biography/Marjane-Satrapi (Το λήμμα της εγκυκλοπαίδειας Britannica για την Marjane Satrapi) 

Ενδιαφέροντα βίντεο

www.youtube.com/watch?v=pr-ffssDVgI (Το επίσημο τρέιλερ της ταινίας Persepolis)

www.france24.com/en/video/20260604-iranian-french-artist-marjane-satrapi-author-of-persepolis-dies-at-56  (Το κανάλι France24 αποχαιρετά την M. Satrapi με ένα σύντομο βίντεο με στιγμές από τη ζωή, το έργο και τις συνεντεύξεις που είχε δώσει, 4/6/2026, διάρκεια βίντεο 4 λεπτά)

www.youtube.com/watch?v=0kkiudIYrBo  (Αφιέρωμα του AlphaNews Live στη M. Satrapi, 10/6/2026, διάρκεια βίντεο 4 λεπτά)

www.youtube.com/watch?v=9qDJVR_rikI (Η M. Satrapi και ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Στάνφορντ, Abbas Milani, συνομιλούν για τον αγώνα των γυναικών στο Ιράν και τον ρόλο της τέχνης ως παγκόσμια γλώσσα, 16/9/2023, διάρκεια βίντεο 95 λεπτά)

www.youtube.com/watch?v=1nJ5i6Buuf0  (Η M. Satrapi μιλά στο Amanpour & Co. για την εξέγερση στο Ιράν, 27/9/2022, διάρκεια βίντεο 3 λεπτά)

www.youtube.com/watch?v=vUiID4vwEPQ (Ζωντανή συνέντευξη της M. Satrapi στη γαλλική εκπομπή Hep Taxi, 10/8/2020, διάρκεια βίντεο 7 λεπτά)

www.youtube.com/watch?v=iwAWGdRx_Qc (Ζωντανή συνέντευξη της M. Satrapi στο PBS NewsHour με αφορμή τη μεταφορά του έργου της «Κοτόπουλο με δαμάσκηνα» στο σινεμά, 17/8/2012, διάρκεια βίντεο 10 λεπτά)

www.youtube.com/watch?v=WJudAguV40Y (Η M. Satrapi στην εκπομπή Beginnings της C. Clemente, 8/3/2012, διάρκεια βίντεο 3 λεπτά)

Marjane Satrapi & Κινηματογράφος

Σκηνές από την κινηματογραφική μεταφορά του Περσέπολις (2007)