Καστρινάκη, Αγγέλα. Μίλα, Πηνελόπη!: λογοτεχνικές μεταμορφώσεις της μυθικής ηρωίδας στην Ελλάδα και τον Δυτικό κόσμο από τον 19ο αιώνα ως τις μέρες μας. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2023. (809.89287 ΚΑΣ)

«Η Πηνελόπη έχει υποστεί πολλές μεταμορφώσεις στην τρισχιλιετή ζωή της, από τότε που την έπλασε ο Όμηρος. Οι αιώνες την ανεβοκατέβασαν αλύπητα στο χρηματιστήριο των αξιών τους. Άλλοτε πρότυπο της αρετής, άλλοτε μια πολύ βαρετή συμβία, «μαντρόσκυλο» της αρετής, κάποτε επικίνδυνη και λάγνα, άλλοτε γριά και αμίλητη, ή νέα και δυναμική, η Πηνελόπη, η μέση γυναίκα, φανερώνει με τις περιπέτειές της τη θέση του γυναικείου φύλου στην κοινωνία και τις αντιλήψεις γύρω από τον γάμο και τον έρωτα.
Κάποτε σβήνει ολότελα από τις σελίδες της λογοτεχνίας, άλλοτε κάνει μια δειλή, μίζερη εμφάνιση. Ο 20ός αιώνας όμως είναι ο αιώνας της: πολλές σελίδες αφιερώθηκαν στα «σκάνδαλά» της στον μεσοπόλεμο, πολλές και οι απόπειρες να της δοθεί μια καλύτερη τύχη στη ζωή, τόσο από γυναίκες όσο και από άνδρες.
Μεγάλη δόξα γνωρίζει μετά το 1968 και τη συλλογική κινητοποίηση για αλλαγή των νοοτροπιών και των σχέσεων ανάμεσα στα φύλα. Οι συγγραφείς, συνήθως γυναίκες, θεωρούν τώρα πως έχει δικαίωμα να ξαναφτιάξει τη ζωή της, μην περιμένοντας είκοσι χρόνια τον Οδυσσέα, να μη δεχθεί πίσω τον άπιστο σύζυγο, ακόμα και να απιστήσει η ίδια, ή απλώς να μείνει επιτέλους μόνη και να αφιερωθεί στην τέχνη. Στα τέλη του 20ού αιώνα η Πηνελόπη ταξιδεύει· η ακίνητη φιγούρα του αργαλειού κατακτά τη δυνατότητα να γνωρίσει τον κόσμο ή τουλάχιστον να γλυτώσει από την κακοπάθεια της Ιθάκης. Στον 21ο αιώνα απασχολούν πλέον τη λογοτεχνία και οι θεραπαινίδες της.
Αυτές και άλλες μεταμορφώσεις της Πηνελόπης θα βρουν οι αναγνώστριες και οι αναγνώστες σε τούτο το βιβλίο, σε έργα πεζά, ποιητικά, θεατρικά, κάποια κινηματογραφικά, και επίσης δοκίμια και φιλοσοφία, από την Ελλάδα, την Ευρώπη και την Αμερική. Μια ιστορία για τη θέση της γυναίκας στην κοινωνία, μέσα από εικόνες και σύμβολα. Πότε θα καταφέρει, αλήθεια, η Πηνελόπη να μιλήσει στον δημόσιο χώρο, κατακτώντας την πλήρη ισοτιμία με τον Οδυσσέα;»

- από το οπισθόφυλλο του βιβλίου

Τα περιεχόμενα του βιβλίου

Πρόλογος
Εισαγωγή
1. Από την απουσία στην παρουσία
2. Το σκάνδαλο
3. Ο μεσοπόλεμος και οι αμφιθυμίες του
4. Στον μεταπολεμικό κόσμο
5. Προεόρτια
6. Η Πηνελόπη φεμινίστρια
7. Συμφιλιώσεις
8. Ταξιδιώτισσα
9. Στον 21ο αιώνα
Επίλογος και ευχαριστίες
Κατάλογος εικόνων
Βιβλιογραφικός οδηγός
Ευρετήρια (Ονομάτων, Μυθικών και μυθοπλαστικών προσώπων)

Βιογραφικό σημείωμα της συγγραφέως

Η Αγγέλα Καστρινάκη γεννήθηκε στην Αθήνα το 1961. Είναι καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας στο Τμήμα Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης με λογοτεχνικό, ερευνητικό και επιστημονικό έργο. Έχει διατελέσει πρόεδρος του Τμήματος Φιλολογίας (Ιαν. 2013 – Αυγ. 2016) και είναι Κοσμήτορας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης (Σεπτ. 2018 -Αύγ. 2021, Σεπτ. 2024 – Αύγ. 2027). Σπούδασε στη Φιλοσοφική Σχολή του ΑΠΘ, όπου και εκπόνησε τη διατριβή της Οι περιπέτειες της νεότητας. Η αντίθεση των γενεών στην ελληνική πεζογραφία. Έχει εκδώσει έξι βιβλία για την ελληνική λογοτεχνία και έχει δημοσιεύσει περί τις 90 εκτενές μελέτες, καθώς και πολλά άρθρα στον ημερήσιο και περιοδική τύπο. Έχει επίσης εκδώσει τέσσερις συλλογές διηγημάτων, ένα μυθιστόρημα, ένα βιβλίο με δοκίμια, δύο αυτοβιογραφικά αφηγήματα για τη Μεταπολίτευση και ένα θεατρικό έργο. Το 2000 τιμήθηκε με το «Βραβείο ειρήνης και φιλίας Αμπντί Ιπεκτσί» για εργασίες σχετικές με την εικόνα του Τούρκου σε ελληνικά μυθιστορήματα, και το 2006 με το Κρατικό βραβείο δοκιμίου για τη μονογραφία Η λογοτεχνία στην παραγμένη δεκαετία 1940-1950. Πηγές: Βιβλιονέτ, Τμήμα Φιλολογίας Πανεπιστημίου Κρήτης

Άλλα βιβλία της συγγραφέως επίσης διαθέσιμα στη βιβλιοθήκη

Καστρινάκη, Αγγέλα. 6 γαλάζια μολύβια για τη Σμύρνη. Εκδόσεις Σοκόλη, 2022. (892 ΚΑΣ)

Καστρινάκη, Αγγέλα. Έρωτας στον καιρό της ειρωνείας: μυθιστόρημα. Ελληνικά Γράμματα, 2009. (Μ ΚΑΣ)

Καστρινάκη, Αγγέλα. Η λογοτεχνία στην ταραγμένη δεκαετία 1940-1950. Πόλις, 2006. (890.9 ΚΑΣ)

Καστρινάκη, Αγγέλα, κ.ά. Λογοτεχνία και Αριστερά, 1940-1980. Εστία, 2002. (890.5 ΝΕΑ ΛΟΓ)

Άλλα βιβλία διαθέσιμα στη βιβλιοθήκη με την Αγγέλα Καστρινάκη στο ρόλο της επιμελήτριας ή μεταφράστριας

Καστρινάκη, Αγγέλα, Αλέξης Πολίτης, Δημήτρης Τζιόβας, επιμ. Για μια ιστορία της ελληνικής λογοτεχνίας του εικοστού αιώνα: προτάσεις ανασυγκρότησης, θέματα και ρεύματα: πρακτικά συνεδρίου στη μνήμη του Αλέξανδρου Αργυρίου, Ρέθυμνο 20-22 Μαΐου 2011. Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2012. (890.9 ΓΙΑ)

Todorov, Tzvetan. Ποιητική. (Αγγέλα Καστρινάκη μετ.) Γνώση, 1989 (801.95 TOD)

Κριτικές - Παρουσιάσεις

www.amna.gr/home/article/789226/Mila--Pinelopi-tis-Aggelas-Kastrinaki---Taxidia-tis-Pinelopis-apo-ton-Omiro-mechri-simera (Β. Χατζηβασιλείου, “«Μίλα, Πηνελόπη!» της Αγγέλας Καστρινάκη – Ταξίδια της Πηνελόπης από τον Όμηρο μέχρι σήμερα”, Πολιτισμός, 13 Ιαν. 2024)

www.ekirikas.com/i-angela-kastrinaki-metamorfonei-tin/ (“Η Αγγέλα Καστρινάκη μεταμορφώνει την Πηνελόπη”, Εθνικός Κήρυξ, 13 Ιαν. 2024)

www.kathimerini.gr/culture/562785283/pinelopi-mesa-ki-exo-apo-ta-dontia/ (Μαρία Τοπάλη, “Πηνελόπη, μέσα κι έξω από τα δόντια», Η Καθημερινή/Τέχνες και Γράμματα, 17 Δεκ. 2023)

www.efsyn.gr/nisides/anoihto-biblio/405176_idi-tha-katalabes-oi-pinelopes-ti-simainoyn (Γιώργος Περαντωνάκης, “Ήδη θα το κατάλαβες οι… Πηνελόπες τι σημαίνουν”, Εφημερίδα των Συντακτών, 23 Σεπ. 2023)

www.tanea.gr/print/2023/06/02/lifearts/otan-i-pinelopi-ekliparei-lfton-odyssea-na-min-epistrepsei/ (Δημήτρης Δουλγερίδης, «Όταν η Πηνελόπη εκλιπαρεί τον Οδυσσέα να μην επιστρέψει», Τα Νέα/Βιβλιοδρόμιο, 2 Ιουν. 2023)

bookpress.gr/kritikes/idees/17690-mila-pinelopi-tis-aggelas-kastrinaki-kritiki (Θόδωρος Σούμας, "Μίλα Πηνελόπη!” Bookpress, 24 Μάι. 2023)

www.oanagnostis.gr/i-diachroniki-pinelopi-toy-thodoroy-soyma/ (Θόδωρος Σούμας, “Η διαχρονική Πηνελόπη”, Ο Αναγνώστης, 8 Μάι. 2023)

booksjournal.gr/kritikes/logotexnia/4575-i-pinelopi-milise (Βασίλειος Βασιλειάδης, “Η Πηνελόπη μίλησε”, The Book’s Journal, Αρ.τευχ. 144, Ιουλ. – Αυγ. 2023)

booksjournal.gr/kritikes/logotexnia/4574-oyte-afstiri-filologia-oyte-skythropos-feminismos (Μαρίνα Αρετάκη, “Ούτε αυστηρή φιλολογία ούτε σκυθρωπός φεμινισμός”, The Book’s Journal, Αρ.τευχ. 144, Ιουλ. – Αυγ. 2023)

Ενδιαφέρουσες ιστοσελίδες και video

www.facebook.com/p/%CE%91%CE%B3%CE%B3%CE%AD%CE%BB%CE%B1-%CE%9A%CE%B1%CF%83%CF%84%CF%81%CE%B9%CE%BD%CE%AC%CE%BA%CE%B7-100007457298834/?locale=el_GR  (Ο λογαριασμός της Αγγέλας Καστρινάκη στο  Facebook)

www.youtube.com/watch?v=DOO7Mo9DasE (Η Αγγέλα Καστρινάκη συζητάει με την Μαρία Τοπάλη για το βιβλίο Μίλα, Πηνελόπη!, 8 Μαρ. 2024, διάρκεια βίντεο 19 λεπτά)

www.youtube.com/watch?v=1043fDAbMCk&t=18s (Η παρουσίαση του βιβλίου Μίλα Πηνελόπη! της Αγγέλας Καστρινάκη από τις Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 10 Δεκ. 2023)

www.youtube.com/watch?v=uKl5IZFkg4A (Η Αγγέλα Καστρινάκη μιλάει στο ραδιοφωνικό σταθμό ΣΚΑΙ Κρήτης και την Ελένη Βακεθιανάκη για το βιβλίο της “Μίλα Πηνελόπη!”, 23 Ιουν. 2023)

www.lifo.gr/culture/vivlio/kapoia-stigmi-ematha-na-bazo-ston-logo-moy-ena-isos-ena-endehomenos (Συνέντευξη της Αγγέλας Καστρινάκη στον Γ. Πανταζόπουλο της LlFO, 19 Ιαν. 2025)

bookpress.gr/component/tags/tag/aggela-kastrinaki (Άρθρα κριτικής για το έργο της Αγγέλας Καστρινάκη δημοσιευμένα στον ιστότοπο Bookpress, 26 Ιουλ. 2024)

www.youtube.com/watch?v=u3JKC57op40 (Podcast της LIFO στο οποίο ο Γιάννης Πανταζόπουλος συζητά με την Αγγέλα Καστρινάκη για την τριτοβάθμια εκπαίδευση, την πανεπιστημιακή αστυνομία, την έννοια της ατομικής ευθύνης και τα υπαρξιακά κενά των ανθρώπων, 30 Νοε. 2023, διάρκεια βίντεο 46 λεπτά)

www.blod.gr/speakers/kastrinaki-aggela/ (Τρεις ομιλίες στο BLOD Bodossaki Lectures on Demand, στις οποίες η Αγγέλα Καστρινάκη είτε μετέχει στη συζήτηση, είτε συντονίζει, είτε παρουσιάζει το έργο της, 16 Φεβ.2023)

www.athensvoice.gr/politismos/vivlio/775462/aggela-kastrinaki-otan-mia-kopela-ergazetai-gia-tin-idaniki-koinoniki-allagi/ (Κριτική στα δύο αυτοβιογραφικά μυθιστορήματα της Αγγέλας Καστρινάκη «Και βέβαια αλλάζει!» και «… Κάτι ν’ αλλάξει! Μα πώς;», Athens Voice, 20 Οκτ. 2022)

www.lifo.gr/culture/vivlio/i-aggela-kastrinaki-apokalyptei-ta-kala-krymmena-mystika-toy-lemonodasoys (Συνέντευξη της Αγγέλας Καστρινάκη στην Αργυρώ Μποζώνη της LIFO με αφορμή την έκδοση της μελέτης της για το Λεμονοδάσος του Κοσμά Πολίτη, 31 Μαρ. 2021)

www.lifo.gr/now/greece/ohi-den-anathrefoyme-antrakia-i-sygklonistiki-omilia-tis-aggelas-kastrinaki-gia-tin (Η ομιλία της Αγγέλας Καστρινάκη στην τελετή αποφοίτηση της Φιλοσοφικής Σχολής, αφιερωμένη στη Σούζαν Ίτον, 25 Ιουλ. 2019) 

www.youtube.com/watch?v=ZdDmwPunPpw (Εισήγηση της Αγγέλας Καστρινάκη στο πλαίσια του Future Library με θέμα «Η “Ελένη” του Σεφέρη: μια νέα ανάγνωση ενός όχι εντελώς αντιπολεμικού ποιήματος» 12 Μάι. 2017, διάρκεια 5 λεπτά)