Ο Λουκάς Τσούκαλης γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε οικονομικά και διεθνείς σχέσεις στο Πανεπιστήμιο του Μάντσεστερ, το Κολλέγιο της Ευρώπης στην Μπρυζ και το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης όπου πήρε το διδακτορικό του και δίδαξε πολλά χρόνια. Εξελέγη Καθηγητής Ευρωπαϊκής Οργάνωσης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών το 1990. Αργότερα έγινε Καθηγητής στο European Institute του London School of Economics ως πρώτος κάτοχος της έδρας Ελευθέριος Βενιζέλος. Το 2016 ήταν επισκέπτης καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ (Kennedy School) και επισκέπτης καθηγητής στο Κολέγιο της Ευρώπης για πολλά χρόνια. Υπήρξε σύμβουλος πρώην προέδρων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Είναι Καθηγητής στη Σχολή Διεθνών Υποθέσεων του Παρισιού (Sciences Po) και Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών. Είναι επίσης Πρόεδρος ΔΣ του Ελληνικού Ιδρύματος Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής (ΕΛΙΑΜΕΠ).

Είναι συγγραφέας πολλών βιβλίων από τις εκδόσεις του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης που μεταφράστηκαν σε πολλές γλώσσες. Το νέο του βιβλίο Europe’s Coming of Age κυκλοφόρησε από το Polity Press τον Οκτώβριο 2022 και στη συνέχεια στα ελληνικά και σε άλλες γλώσσες.

Έχει τιμηθεί με το παράσημο του Ταξιάρχη του Τάγματος του Φοίνικος από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας, τη Λεγεώνα της Τιμής από τον Πρόεδρο της Γαλλικής Δημοκρατίας για την προσφορά του στην ευρωπαϊκή ενοποίηση, το Μεγαλόσταυρο του Τάγματος της Πολιτικής Αξίας από το Βασιλιά της Ισπανίας, καθώς επίσης και με πολλές επιστημονικές διακρίσεις.

Περίληψη Ομιλίας:
Προετοιμασία για έναν αβέβαιο Κόσμο ραγδαίων Αλλαγών και αυξανόμενων Απειλών

Ζούμε σε έναν ραγδαία μεταβαλλόμενο και, από πολλές απόψεις, απειλητικό κόσμο. Οι γεωπολιτικές τεκτονικές πλάκες μετατοπίζονται, ενώ οι διεθνείς κανόνες καταρρέουν. Ο πόλεμος έχει επιστρέψει στην άμεση γειτονιά της Ευρώπης, σε δύο μέτωπα. Οι ανησυχίες για την ασφάλεια κερδίζουν ολοένα και περισσότερο έδαφος έναντι των παραγόντων της οικονομικής αποδοτικότητας, ενώ οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού κινδυνεύουν να διαλυθούν, όπως και η παγκοσμιοποίηση στη (νεο)φιλελεύθερη εκδοχή της. Παράλληλα, οι αμυντικές δαπάνες αυξάνονται ραγδαία. Από πού θα προέλθουν τα κονδύλια; Και μπορούμε άραγε να δώσουμε στην ειρήνη μια ευκαιρία; 

Οι νέες τεχνολογικές επαναστάσεις δημιουργούν τεράστιες ευκαιρίες για την ανθρωπότητα, αλλά ενέχουν επίσης σοβαρές απειλές για τη δημοκρατία, την κοινωνική συνοχή και τις ατομικές ελευθερίες. Ποιος θα πάρει τις κρίσιμες αποφάσεις; Αυτοί που καινοτομούν, οι αγορές ή η πολιτική; 

Η κλιματική αλλαγή αποτελεί μια υπαρξιακή πρόκληση για τον πλανήτη. Η παρουσία της επιβεβαιώνεται διαρκώς, τόσο από τη συντριπτική πλειοψηφία των επιστημόνων, όσο και από τα επαναλαμβανόμενα ακραία καιρικά φαινόμενα. Κι όμως, ο συγκερασμός του μακροπρόθεσμου οφέλους με το βραχυπρόθεσμο κόστος παραμένει ένα από τα δυσκολότερα προβλήματα για τα δημοκρατικά μας συστήματα, όπως και η κατανομή αυτού του κόστους. 

Οι περισσότερες από τις μεγάλες προκλήσεις της εποχής μας είναι παγκόσμιες. Το ίδιο ισχύει για ένα μεγάλο μέρος της οικονομικής ισχύος. Η πολιτική όμως παραμένει κυρίως εθνική και τοπική. Η ασυμμετρία ισχύος είναι τεράστια και αυξάνεται, καθώς οι κοινωνίες γίνονται πιο άνισες και κατακερματισμένες. Η ίδια η κυβερνησιμότητα εξελίσσεται σε μείζον πρόβλημα, όπως και η διατήρηση της φιλελεύθερης, δημοκρατικής τάξης πραγμάτων. 

Ποιο είναι λοιπόν το νόημα του ενεργού πολίτη, τόσο σε εθνικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο, σε αυτόν τον θαυμαστό καινούριο κόσμο; Και πώς προετοιμάζουμε τις νεότερες γενιές για τις ραγδαίες αλλαγές, τη βαθιά αβεβαιότητα και τις πολλαπλές απειλές που προκύπτουν από διαφορετικές κατευθύνσεις;